sterretjes

Interview met drs. Floor Raeijmaekers – Het TalentenLab

Mindset: ‘fixed’ of ‘growth’?
Onlangs was Fantasiefontein te gast bij een thema-avond over Mindset georganiseerd door Het TalentenLab. Carol Dweck, een bekende psychologe van Stanford University, heeft jarenlang onderzoek gedaan naar prestaties en succes. Iemands mindset blijkt hét verschil te maken.

Een inspirerend interview met drs. Floor Raeijmaekers, de kracht en het talent achter Het Talentenlab.

Wat houdt Mindset precies in en wat is de link met talentontwikkeling?
De term Mindset staat voor de manier waarop je denkt over je intelligentie en je kwaliteiten. Carol Dweck onderscheidt twee soorten mindset: de vaste (fixed) en de groei (growth) mindset. Mensen (en kinderen!) met een vaste mindset geloven dat hun intelligentie en kwaliteiten vaststaan. ‘Je hebt het of je hebt het niet’, zou je kunnen zeggen. Voor mensen met een vaste mindset is het van groot belang dat ze kunnen laten zien dat ze een flinke hoeveelheid intelligentie en kwaliteiten in huis hebben. Dit leidt ertoe dat ze graag dingen doen waar ze goed in zijn. Dit is op zich geen probleem, maar het heeft tegelijkertijd tot gevolg dat ze uitdagingen uit de weg gaan en voorkomen dat ze fouten maken. Mensen met een groei mindset geloven dat hun intelligentie en kwaliteiten ontwikkelbaar zijn. Zij zijn ervan overtuigd dat iedereen zichzelf door oefening en inspanning kan verbeteren. Ze willen leren van hun fouten en doen er alles aan om hun doelen te bereiken. Het gaat hen niet om ‘slim’ overkomen, maar om jezelf te ontwikkelen. Ik zie mindset als de basis van talentontwikkeling. Je kunt je talenten enkel volledig ontplooien wanneer je uitdagingen aangaat, volhoudt bij tegenslag, inspanning ziet als iets wat erbij hoort, openstaat voor kritiek en geïnspireerd raakt door successen van anderen, een groei mindset. Het is dus van groot belang dat ouders en leerkrachten een groei mindset stimuleren bij hun kinderen of leerlingen!

Leiden intelligentie en talent automatisch tot succes, is het een garantie voor succes?
Intelligentie en talent leiden niet automatisch tot succes. Een vaste mindset vormt namelijk een belemmering voor de volledige ontplooiing van iemands kwaliteiten. Om succesvol te zijn, is het onmisbaar om uitdagingen aan te gaan en je te ontwikkelen. Mensen met een vaste mindset gaan uitdagingen uit de weg, omdat ze dan meer risico lopen om fouten te maken. Ze geloven dat slimme mensen of ‘natuurtalenten’ altijd direct slagen en succes hebben zonder inspanningen te doen. Wanneer je een groei mindset hebt, is de kans dat je succesvol wordt veel groter. Wanneer je geniet van uitdagingen, geef je jezelf de kans om je talenten steeds verder te ontwikkelen. Wanneer je het niet erg vindt om fouten te maken en inspanningen te leveren, pak je alle kansen die je krijgt.

Wat kom je zelf in de praktijk vaak tegen?
Ik werk met hoogbegaafde kinderen. Wat ik vaak tegenkom is dat deze kinderen last hebben van het label ‘hoogbegaafd’. Ze weten dat ze heel intelligent zijn en hebben het gevoel dat ze dat (tegenover anderen en zichzelf) steeds weer moeten bewijzen. Het gevolg is dat ze het liefst foutloos en zonder inspanning willen werken. In de klas zie je dan dat ze het werken aan moeilijke verrijkingsopdrachten proberen te vermijden. Ze noemen dit werk vaak ‘saai’ – het meest gehoorde ‘codewoord’ van hoogbegaafde kinderen. Wat ze eigenlijk bedoelen is: verrijkingswerk is doodeng; straks zien ze dat ik dom ben. Wanneer hoogbegaafde kinderen alleen maar werk doen dat te gemakkelijk voor hen is, missen ze de kans om de studievaardigheden te leren waarover elk kind moet beschikken: doorzettingsvermogen, nauwkeurig lezen en werken, fouten durven maken enz.

We prijzen intelligentie en talent vaak vanuit de fixed mindset is dit juist goed of niet? Bijv. Wat ben jij knap. Wat ben jij slim.
Wanneer je een kind prijst om bepaalde kwaliteiten, werkt dit een fixed mindset in de hand. “Wat heb je dat snel geleerd! Jij bent zo slim!”, “Jij bent vast de volgende Picasso!”,  “Wat ben je toch briljant! Je haalde een 10 zonder ervoor te leren!”. Dit lijken positieve, ondersteunende boodschappen. Maar een kind kan het volgende horen: “Als ik iets niet snel leer, ben ik niet slim”, “Ik moet maar niets moeilijks proberen te tekenen, anders zien ze dat ik geen Picasso ben”, “Ik moet maar niet te hard studeren, anders denken ze dat ik niet briljant bent.” Uit Dwecks onderzoek blijkt dat het prijzen van intelligentie en talent de motivatie en prestaties van kinderen schaadt. Kinderen vinden het heerlijk om om hun intelligentie of kwaliteiten geprezen te worden. Het geeft het een kick, maar alleen voor het moment. Zodra er iets fout gaat, verdwijnt hun zelfvertrouwen en motivatie. Als succes betekent dat ze slim of knap zijn, betekent falen dus dat ze dom of niet goed zijn. Zie hier de vaste mindset!

Kun je voorbeelden geven van hoe je het beste complimenten kunt geven, iemand kan prijzen vanuit een growth mindset?
Natuurlijk moet je kinderen complimenten geven. De truc is om hen niet te prijzen voor hun ‘vaste’ capaciteiten, maar voor het groeiproces dat ze doormaken. Geef complimenten over de inzet die ze laten zien, de vooruitgang die ze boeken door hard te werken, de keuzes die ze maken enz. Op deze manier stimuleer je een groei mindset. Je leert kinderen genieten van uitdagingen en plezier hebben in hard werken!

Wat doe jij met Het Talentenlab om leerlingen, leerkrachten en ouders bewust(er) te maken van hun mindset?
Het TalentenLab verzorgt workshops over Mindset voor (teams van) leerkrachten en ouders. Tijdens deze workshops wordt aan de hand van het boek “Mindset – the new psychology of success” uitleg gegeven over mindset en de gevolgen hiervan. Hierbij wordt uitvoerig ingegaan op het stimuleren van een groei mindset bij kinderen.

Daarnaast heeft het TalentenLab lessenseries ontwikkeld voor middenbouw- en bovenbouwleerlingen van de basisschool. Tijdens vijf lessen vertellen Fixie en Growie (twee robots) alles over de vaste en de groei mindset. De kinderen maken verschillende verwerkingsopdrachten in hun werkboekje en leren zo hoe ze als Growie kunnen gaan doen en denken. De lessen worden zowel individueel als groepsgewijs gegeven.

Hoe kan het basisonderwijs een positieve mindset benutten en bekrachtigen?
Leerkrachten kunnen de talentontwikkeling van al hun leerlingen stimuleren door hen een groei mindset aan te leren. De beste manier is: zelf vanuit een groei mindset denken en handelen. Praat met leerlingen over hun vooruitgang, leer ze genieten van uitdagingen, laat ze leren van hun fouten, leer hen dat moeite voor iets doen er gewoon bij hoort enz. enz. Prijs leerlingen daarnaast voor hun groeiproces en hun inzet: “Wat heb jij hard gewerkt vandaag!”, “Wat ben je goed vooruitgegaan met rekenen!”. Wanneer scholen dit doen, creëren ze leerlingen met een passie voor leren!

Waarom vindt jij  dat elke leerling, docent en ouder/volwassene kennis over mindset moet hebben en eventueel volgen?
Mindset vormt wat mij betreft de basis van talentontwikkeling. Wil je je passies najagen en je talenten optimaal ontplooien, dan is een groei mindset onmisbaar!

Wat is jouw eigen talent in dit geheel?
Ik leef volgens het principe ‘Een leven lang leren’. Ik geniet van nieuwe inzichten en heb een passie voor kinderen en het onderwijs. Ik ben steeds op zoek naar manieren waarop we het onderwijs kunnen verbeteren en verwerk mijn ideeën in workshops en lessen. Op basis van literatuur ten aanzien van talentontwikkeling en hoogbegaafdheid ontwikkel ik steeds weer nieuwe producten waarmee ik kan bijdragen aan talentontwikkeling van kinderen en jongeren.

Hoe ziet voor jou de ideale onderwijs toekomst eruit?
Ik hoop dat we methodes steeds meer gaan zien als bronnenboeken. In deze tijd met internet, twitter e.d. is inhoudelijke informatie overal te vinden. Ik denk dat het onderwijs de focus moet verleggen van inhoudelijke kennisverwerving naar een meer meta-cognitieve insteek. Kinderen moeten tools aangereikt krijgen die zij kunnen gebruiken om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Leer ze denken over hun eigen denken, geef ze inzicht in hun leerproces, leer ze samenwerken, leer ze informatie verwerken, ga uit van hun passies en kwaliteiten, leer ze doelen stellen, leer ze plannen en organiseren enz. enz. Allemaal onmisbare vaardigheden voor een succesvol leven!

Reageren?

Reageren?

Helaas, het reactieformulier is op dit moment gesloten.